Cách tính thuế TNCN cho hộ kinh doanh 2026

Từ năm 2026, cách nói "hộ kinh doanh lấy doanh thu trừ chi phí, trừ giảm trừ gia cảnh rồi áp biểu lũy tiến" không còn là cách giải thích an toàn cho mọi trường hợp. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cần bắt đầu từ doanh thu năm và phương pháp tính thuế đang áp dụng.

Bước 1: Xác định doanh thu năm

Doanh thu năm là toàn bộ tiền bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phát sinh trong năm, bao gồm cả doanh thu tiền mặt, chuyển khoản, bán qua app giao hàng, bán qua sàn thương mại điện tử, website, mạng xã hội và các khoản hỗ trợ/thu hộ thuộc doanh thu theo quy định.

Một số khoản như giảm giá thương mại, hàng bán bị trả lại hoặc giảm trừ doanh thu cần có chứng từ đối chiếu rõ ràng.

Ví dụ: Quán cà phê có:

• Tiền mặt tại quán: 600 triệu
• Chuyển khoản: 250 triệu
• App giao hàng: 220 triệu

Tổng doanh thu năm: 1,07 tỷ đồng. Quán đã vượt ngưỡng 1 tỷ đồng và cần xác định nghĩa vụ VAT/TNCN.

Bước 2: Kiểm tra ngưỡng 1 tỷ đồng

Theo khung áp dụng từ 2026:

• Doanh thu năm không quá 1 tỷ đồng: hộ/cá nhân kinh doanh không phải nộp TNCN từ hoạt động kinh doanh theo ngưỡng hiện hành.
• Doanh thu năm trên 1 tỷ đồng: phải xác định thuế TNCN theo phương pháp áp dụng.

Ngưỡng này là điểm khác lớn so với nhiều bài hướng dẫn cũ dùng mốc 100 triệu hoặc 500 triệu đồng/năm.

Bước 3: Chọn đúng phương pháp tính TNCN

Phương pháp theo doanh thu

Với nhiều hộ/cá nhân kinh doanh, thuế TNCN được tính theo tỷ lệ trên doanh thu:

Thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế x Tỷ lệ TNCN theo ngành nghề

Với phương pháp theo doanh thu, "doanh thu tính thuế" cho TNCN là phần doanh thu vượt ngưỡng không phải nộp thuế. Vì vậy cần tách rõ tổng doanh thu để kiểm tra ngưỡng và phần doanh thu dùng làm căn cứ tính TNCN.

Tỷ lệ phụ thuộc ngành nghề. Ví dụ bán hàng hóa, dịch vụ, sản xuất, vận tải hoặc hoạt động khác có thể có tỷ lệ khác nhau. Khi không chắc nhóm ngành, nên tra theo ngành đã đăng ký và hỏi cơ quan thuế quản lý.

Phương pháp theo thu nhập tính thuế

Một số trường hợp quy mô lớn hoặc người nộp thuế lựa chọn phương pháp theo thu nhập thì cần xác định:

Thu nhập tính thuế = Doanh thu - Chi phí được trừ
Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất

Chi phí chỉ được trừ khi thực tế phát sinh, liên quan đến hoạt động kinh doanh, có hóa đơn/chứng từ hợp lệ và đáp ứng điều kiện thanh toán. Không nên tự động lấy mọi khoản chi cá nhân hoặc chi không chứng từ để trừ thuế.

Bước 4: Tính thử một tình huống

Tình huống: Shop online bán hàng năm 2026 có doanh thu 1,8 tỷ đồng. Shop thuộc nhóm phải kê khai thuế.

Cách đọc kết quả:

1. Doanh thu đã vượt 1 tỷ đồng, nên không còn thuộc nhóm không phải nộp TNCN.
2. Nếu áp dụng phương pháp theo doanh thu, doanh thu tính TNCN là phần vượt ngưỡng: 1,8 tỷ - 1 tỷ = 800 triệu đồng; thuế TNCN = 800 triệu x tỷ lệ TNCN của ngành bán hàng.
3. Nếu đủ điều kiện và áp dụng phương pháp theo thu nhập, shop phải có hồ sơ chi phí đầu vào hợp lệ như hóa đơn nhập hàng, phí sàn, quảng cáo, vận chuyển, kho bãi.

Điểm mấu chốt: phí sàn, quảng cáo, vận chuyển không làm giảm doanh thu tính thuế một cách tự động. Chúng chỉ có ý nghĩa khi bạn đang ở phương pháp cho phép trừ chi phí và có đủ chứng từ.

Kỳ kê khai và hạn nộp

Hộ/cá nhân kinh doanh phát sinh nghĩa vụ kê khai cần theo dõi kỳ khai thuế:

• Khai theo quý trong nhiều trường hợp quy mô nhỏ và vừa.
• Khai theo tháng nếu doanh thu lớn theo ngưỡng quản lý thuế.
• Hạn tờ khai tháng: ngày 20 của tháng sau.
• Hạn tờ khai quý: ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau.

Nếu doanh thu năm không quá 1 tỷ đồng, vẫn nên lưu sổ doanh thu và chứng từ để chứng minh ngưỡng khi cơ quan thuế yêu cầu.

Những lỗi thường gặp

• Dùng mốc 100 triệu hoặc 500 triệu đồng mà không cập nhật ngưỡng 1 tỷ đồng.
• Lấy lợi nhuận thực tế để tính TNCN trong khi đang thuộc phương pháp theo doanh thu.
• Trừ giảm trừ gia cảnh như tiền lương cho mọi hộ kinh doanh.
• Chỉ lấy tiền sàn chuyển về sau khi trừ phí làm doanh thu.
• Bỏ sót doanh thu tiền mặt, chuyển khoản cá nhân hoặc doanh thu qua app.

Công cụ hỗ trợ

Dùng máy tính thuế để nhập doanh thu, ngành nghề và kênh bán hàng. Nếu bạn có nhiều kênh, hãy cộng đủ doanh thu trước khi kiểm tra ngưỡng 1 tỷ đồng.

Đọc thêm

• Nghị định 68/2026/NĐ-CP về thuế với hộ, cá nhân kinh doanh
• Nghị định 141/2026/NĐ-CP nâng ngưỡng doanh thu lên 1 tỷ đồng
• Thuế GTGT là gì? Hướng dẫn đầy đủ
• Lịch nộp thuế 2026